استـان کـردستان؛ نگیـن دلفریـب ایـران
 

استان کردستان با گستردگی 28.203 کیلومتر مربع در غرب ایران قرار دارد. این استان که در دامنه‌ها و دشت‌های پراکنده سلسله جبال زاگرس میانی قرار گرفته، از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب به کشور عراق محدود است. کردستان مکان و سرزمین کردهاست. بر اساس اسناد تاریخی کلمه کردستان برای اولین بار بطور رسمی در دوران سلجوقیان بکار رفته است. مرکز این استان، شهر سنندج است. شهرستان‌های این استان عبارتند از: بانه، بیجار، دهگلان، دیواندره، سروآباد، سقز، سنندج، قروه، کامیاران و مریوان.

كردستان بخشی از سرزمینی است كه تحت حكومت مادها اداره می‌شده است. بر اساس برخی بررسی‌های تاریخی كردها یكی از مشتقات مشهور نژاد آریایی هستند كه از حدود ۲۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح از شرق به ایران وارد شده و به شمال غربی و مشرق دریاچه ارومیه مهاجرت کرده‌اند.

مركز استان كردستان شهر سنندج است كه در فاصله ۵۲۰ كیلومتری جنوب غربی تهران قرار دارد كه بنیاد جدید آن در سال ۱۰۴۶ هجری قمری توسط سلیمان خان اردلان پایه گذاری شد.

ارتفاعات، دامنه‌ها و رشته کوه‌های متعدد استان کردستان از دیگر قابلیت‌های تفرجگاهی آن به شمار می‌آیند. رشته کوه‌های غرب کشور به صورت رشته‌هایی موازی، تمامی پهنه استان را در بر گرفته‌اند و محدوده طبیعی آن را تشکیل می‌دهند.

زیبایی‌های کردستان




لاله‌زارهای کردستان



نمایی از شهر سقز
روستای سلین‌، یکی از روستاهای زیبای هورامان کردستان ایران است. روستای سلین دارای بافتی کمانی است که الگوی ساخت آن از روی رودخانه‌ی سیروان که در پایین این روستا جریان دارد برگرفته شده است. جشن‌ها و آيين‌هايی‌ كه ‌در ميان‌كردان ‌مرسوم ‌است در برگيرنده‌ جشن‌های ‌مذهبی‌، قومی ‌و باستانی است‌ كه ‌ريشه ‌در باورهای ‌كهن‌ مردم ‌دارد و اغلب‌ تاريخی ‌و پاره‌ای ‌اسطوره‌ای هستند‌. روستای اورامانات: اورامانات به معنی سرزمین اهورایى نام منطقه‌ای کوهستانی در استان کردستان ایران و عراق با دره‌های پرپیچ ‌و خم و عمیق و رودبارهای متعدد است. خانه‌هاى روستای اورامانات با سنگ و اغلب به صورت خشكه و به صورت پلكانى ساخته شده است. در م‍ی‍‍ان‌ ن‍ق‍‍اط دی‍دن‍‍ی‌ ‌اس‍ت‍‍ان‌ ک‍ردس‍ت‍‍ان‌، شهر م‍رز‌ی‌ م‍ری‍و‌ان‌ و دری‍‍اچ‍ه‌ زریوار آن‌‌ ش‍ن‍‍اخ‍ت‍ه‌ ش‍ده هستند. ‌ای‍ن‌ م‍ن‍طق‍ه ‌ت‍وری‍س‍ت‍‍ی‌ و ج‍ذ‌اب ‌در ف‍‍اص‍ل‍ه ‌۱۲۵ ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ ش‍م‍‍ال‌‌غ‍رب‍‍ی‌ س‍ن‍ن‍دج‌ م‍رک‍ز ‌اس‍ت‍‍ان‌ ک‍ردس‍ت‍‍ان‌ و در ف‍‍اص‍ل‍ه ‌۲۰ ک‍ی‍ل‍وم‍ت‍ر‌ی‌ م‍رز م‍ش‍ت‍رک‌‌ ای‍ر‌ان‌ ب‍‍ا ع‍ر‌اق ‌و‌اق‍‍ع ‌ش‍ده ‌‌اس‍ت. عمارت آصف وزیری (موزه خانه کُرد) یکی از عمارات زیبای سنندج است که در دوره صفویه بنا شده است. این بنا دارای سبک معماری زیبا و منحصر به فردی است که در گچ بری‌ها، ارسی‌های قدیمی، سنگ‌های تراشیده، آجرهای تراش و طاق‌هایی هلالی و جناقی آن نهایت مهارت به کار برده شده است. نقاط دیدنی و جذاب شهرستان کامیاران عبارت‌اند از روستای تاریخی پالنگان، دریاچه سد گاوشان، تفریح‌گاه جنگلی کوبگار، چشمه آب معدنی بایسپرنه، داریمام، کتیبه باستانی تنگی ور، تپه تیانه، تپه توبره ریز، نقش برجسته و سنگ نبشته اورامان، چشمه آب معدنی گواز، رودخانه تنگی ور، مقبره شیخ عباس کومائین، مقبره حضرت عکاشه. پالنگان یکی از روستاهای دهستان ژاورود از توابع شهرستان کامیاران در استان کردستان است و در ۴۷ کیلومتری شمال‌غرب این شهر و در دره تنگیور قرار دارد. این روستا علاوه بر داشتن معماری زیبا، دارای چشمه‌ها، آبشارها و طبیعتی سرشار از زیبایی منحصر به فرد در استان کردستان است و در کنار رودخانه‌ای قرار گرفته که به رودخانه سیروان می پیوندد. مراتع و فضاهای گردشگری زیادی در این استان وجود دارد كه در فصل‌های بهار و تابستان بهترین آب و هوا را داشته و زیبایی طبیعت آن زبانزد خاص و عام است. آب و هوای استان در ناحیه شمالی آب و هوای نسبتا سرد و در نواحی جنوبی معتدل كوهستانی است. کردستان دارای فلات‌های مرتفع و خشك و دشت‌های حاصلخیز مانند دشت مریوان، دشت اوباتو، دشت ئیلاق یا دهگلان، دشت قروه و دشت كامیاران است. استان كردستان با داشتن اقلیم منحصر به فرد تنوع زیستی زیبایی را (گیاهی و جانوری) در خود جای داده است. آب و هوای استان دارای ویژگی‌های اقلیم معتدل سرد است. وجود ارتفاعات و دره‌های ژرف و وزش باد غربی پوشش‌های گیاهی غنی و متنوع و زیبایی را در كردستان به وجود آورده است. بیش‌تر جنگل‌های استان کردستان در اطراف شهرهای بانه و مریوان واقع شده و بعد از جنگل‌های شمال ایران در درجه دوم اهمیت قرار دارد. در حال حاضر جنگل‌های استان به صورت درختچه و بوته‌های پراکنده درآمده‌اند. معروف‌ترین درختان جنگلی این جنگل‌ها بلوط، گلابی، گردو، سیب وحشی، پسته وحشی، زالزالک، آلبالو جنگلی، نارون، افرا و درخت‌هایی مانند گز و بید وحشی در کنار رودخانه هستند. در تقسیمات روزگار صفویه، كردستان ولایتی است كه از ولایت كرمانشان جدا و شامل چهار حاكم نشین خورخوره، جوانرود، اورامان و الكاء بانه بود.